Hans Andreus - biografie en bibliografie

Van poŽzie tot Pompelmoes

portretHans Andreus

(Amsterdam, 21 februari 1926 - Putten, 9 juni 1977) was het pseudoniem van de Nederlandse dichter en schrijver Johan Willem van der Zant.
Hij ontleende zijn pseudoniem aan Yda Andrea, een medeleerling op de toneelschool. Eens zei hij in een interview: 'Ik ben romantisch en zeer praktisch. Ik ben nuchter, logisch, zakelijk en impulsief. Ik zit zeer ingewikkeld en tegenstrijdig in elkaar. Misschien is dat een voorwaarde tot schrijven' (Telegraaf, 1963). Hij liet een zeer gevarieerd oeuvre na: gedichten, hoorspelen, televisie- en reclameteksten, chansons, romans, een novelle en vele kinderboeken.

PoŽzie

Andreus debuteerde in 1951 met Muziek voor kijkdieren. Hij behoorde in die tijd tot de experimentele groep De Vijftigers, waarbij ook Lucebert en Gerrit Kouwenaar waren aangesloten. Vanaf 1955 werd Andreus wat traditioneler van vorm, bijvoorbeeld met De sonnetten van de kleine waanzin (1957). Het wordt gezien als zijn beste dichtwerk.Andreus publiceerde tot aan zijn dood nog veel geregeld dichtbundels, waaronder Al ben ik een reiziger (1959), Syntropisch (1965), Natuurgedichten (1970) en De witte netten van zon en maan (1974). De bundel Laatste gedichten (1977) zou oorspronkelijk Noorderwind heten. Toen Andreus wist dat het i.v.m. zijn ziekte zijn laatste bundel zou worden, veranderde hij de naam in Laatste gedichten.

Vlak voor zijn dood schreef Andreus het volgende sonnet:

Laatste gedicht

Dit wordt het laatste gedicht wat ik schrijf,
nu het met mijn leven bijna is gedaan,
de scheppingsdrift me ook wat is vergaan
met letterlijk de kanker in mijn lijf,

en, Heer (ik spreek je toch maar weer zo aan,
ofschoon ik me nauwelijks daar iets bij voorstel,
maar ik praat liever tegen iemand aan
dan in de ruimte en zo is dit wel

de makkelijkste manier om wat te zeggen),-
hoe moet het nu, waar blijf ik met dat licht
van mij, van jou, wanneer het vallen, weg in

het onverhoeds onnoemelijke begint ?
Of is het dat jij me er een onverdicht
woord dat niet uitgesproken hoeft voor vindt



Bibliografie Hans Andreus

1951 Muziek voor kijkdieren (poŽzie)
1951 Vierendelen (met Remco Campert, Hugo Claus en Simon Vinkenoog) (poŽzie)
1952 De ronde kant van de aarde (gedichten bij tekeningen van Karel Appel) (poŽzie)
1952 ItaliŽ (tekeningen van Lucebert) (poŽzie)
1953 De taal der dieren (poŽzie)
1954 Schilderkunst (poŽzie)
1955 Empedocles de Ander (prozagedicht) (poŽzie)
1955 Empedocles, de Anderr (proza)
1955 Het explosieve uur (poŽzie)
1956 De reis van Langbaard de Twaalfde (kinderboek)
1956 Misschien (poŽzie)
1956 Schilderkunst 2e druk (2e herziene druk) (poŽzie)
1956 Tweespraak (met Simon Vinkenoog) (poŽzie)
1956 Variaties op een afscheid (poŽzie)
1957 De sonnetten van de kleine waanzin (poŽzie)
1957 Het land van horen en zien (poŽzie)
1957 Junge niederlšndische Lyrik (samen met anderen) (poŽzie)
1957 Stel je voor (kinderboek)
1958 De dichter en het afscheid van de jeugd (poŽzie)
1958 De kikado (kinderboek)
1958 Gedichten I (verzamelbundel) (poŽzie)
1958 Geluid van werkelijkheid. Een experimentele cantate (samen met anderen) (poŽzie)
1958 Zoon van Eros (poŽzie)
1959 Al ben ik een reiziger (poŽzie)
1959 Gedichten II (verzamelbundel) (poŽzie)
1960 125 jaar Koninklijke Jutespinnerij en -weverij Ter Horst & Co. N.V., Rijssen Holland 1835-1960 (non-fictie)
1960 Bezoek (proza)
1960 En toen... (kinderboek)
1960 Luisteren met het lichaam (poŽzie)
1960 Valentijn (proza)
1960-61 Dorp zonder muziek. Zangspel (Muziek: Tera de Marez Oyens; Tekeningen: Ad Pieters) (poŽzie)
1961 Groen land (poŽzie)
1961 Tjirp de krekel (kinderboek)
1962 Aarde (poŽzie)
1962 Denise (proza)
1962 Drie staat tot een (gedichten bij tekeningen van Martin van Veen, met Simon Vinkenoog en Nico Verhoeven) (poŽzie)
1962 Het grote boek vol dierenverhalen (kinderboek)
1963 Henry de filmhond (kinderboek)
1963 Ik hoor het gefluit van de vogels... : voor twee blokfluiten en jeugdkoor SSA (Muziek van Edward Stam) (poŽzie)
1963 Kinderverhalen (kinderboek)
1963 Viermaal J en Janus (kinderboekenweekgeschenk) (kinderboek)
1964 De verhalen van meester Pompelmoes (later uitgegeven als ''Meester Pompelmoes en de geleerde kat') (kinderboek)
1964 Een keuze uit zijn gedichten (poŽzie)
1964 Klein boek om het licht heen (poŽzie)
1964 Mens en dier. Een bundel verhalen en gedichten (samen met anderen (ook 25 genummerde exemplaren) (poŽzie en proza)
1964 Op avontuur met meester Pompelmoes (later uitgegeven als 'Meester Pompelmoes en het vliegende jongetje') (kinderboek)
1965 De nieuwe avonturen van meester Pompelmoes (later uitgegeven als ''Meester Pompelmoes vindt een schat'') (kinderboek)
1965 Een bos vol dieren (kinderboek)
1965 Spookuur tussen de middag (later uitgegeven als 'Blijf van ons bos af') (kinderboek)
1965 Syntropisch (poŽzie)
1966 De trapeze, deel 4 (met Mies Bouhuys) (poŽzie voor kinderen)
1966 De trapeze, deel 5 (met Diet Huber) (kinderboek)
1966 Het grote boek vol dierenverhalen (kinderboek)
1966 Mannetje Muk (kinderboek)
1966 Meester Pompelmoes koopt een auto (kinderboek)
1966 Winterboek (Samen met anderen. Illustraties Hans Kresse, omslag Fiep Westendorp) (kinderboek)
1967 De wonderschelp van Olidin Een boek vol verhalen, strips, wetenswaardigheden, spelletjes, knutselwerk en raadsels (Samengesteld door J.H.W. Veenstra) (kinderboek)
1967 Meester Pompelmoes en de lachplaat (kinderboek)
1967 Straat op stelten (kinderboek)
1967 Symbiosion (poŽzie)
1967 The exploration of space (poŽzie)
1967 Waarom, daarom (poŽzie voor kinderen)
1968 De ruimtevaarder (poŽzie)
1968 Liggen in de zon (poŽzie)
1968 Meester Pompelmoes en de mompelpoes (kinderboek)
1969 De witters (toneel)
1969 Het grote boek van meester Pompelmoes (kinderboek)
1969 Meester Pompelmoes en het tijgervel (kinderboek)
1970 De rommeltuin (poŽzie voor kinderen)
1970 Maarten en Birro (kinderboek)
1970 Meester Pompelmoes gaat naar Parijs (kinderboek)
1970 Natuurgedichten en andere (poŽzie)
1971 Grote dieren, kleine dieren (kinderboek)
1971 Jubal (poŽzie)
1971 Jubal (proza)
1971 Meester Pompelmoes en de kriebels (kinderboek)
1972 Blikkie de robot (kinderboek)
1972 Dorp zonder muziek (later uitgegeven als 'De Toneelcentrale') (kinderboek)
1972 Dorp zonder muziek (toneel)
1972 Een boekje vol poŽzie. Samengesteld uit oude poesie-albums en speciaal voor deze uitgave gemaakte nieuwe verzen van de hand van Hans Andreus ... (samen met anderen) (poŽzie)
1972 Het vliegende tuintje (kinderboek)
1972 Vehikel (poŽzie)
1973 De fontein in de buitenwijk (poŽzie voor kinderen)
1973 Kiliaan op weg naar de stad (kinderboek)
1973 Om de mond van het licht. Een kleine case history (poŽzie)
1974 De wijze vis en andere verhalen (kinderboek)
1974 De witte netten van zon en maan (poŽzie)
1974 Meester Pompelmoes en het zoekgeraakte grapje (kinderboek)
1974 Paul Snoek. Profiel, autobiografie, bibliografie, beschouwingen (samen met anderen) (non-fictie)
1975 Een boek vol verhalen van meester Pompelmoes (kinderboek)
1975 Gedichten 1968-1974 (poŽzie)
1975 Het oude kookboek en sinjeur Frans (kinderboek)
1975 Holte van licht (poŽzie)
1975 Kinderversjes (poŽzie voor kinderen)
1976 Bijbelse verhalen voor de jeugd (kinderboek)
1976 Dierenverhalen (kinderboek)
1976 Het verhaal van Baldus Beer en Iwan Krasnowitsj (kinderboek)
1976 Oefenmateriaal. 20 auteurs over vivisectie (Samen met anderen)
1977 Het verhaal van de draak Fabiaan (kinderboek)
1977 Laatste gedichten (poŽzie)
1977 Meester Pompelmoes en het vliegende jongetje (heruitgave van 'Op avontuur met meester Pompelmoes') (kinderboek)
1978 * Meester Pompelmoes en de geleerde kat (heruitgave van 'De verhalen van meester Pompelmoes') (kinderboek)
1978 Blijf van ons bos af (heruitgave van 'Spookuur tussen de middag') (kinderboek)
1978 Dat licht van mij (bloemlezing door J. van der Vegt) (poŽzie)
1978 De beer die op zijn kop stond (heruitgave van 'Maarten en Biro') (kinderboek)
1978 Meester Pompelmoes vindt een schat (heruitgave van 'De nieuwe avonturen van meester Pompelmoes') (kinderboek)
1978 Pepijn (kinderboek)
1978 Woutertje Wonderling (kinderboek)
1983 Hademar de straatzanger (Poppenkastverhalen) (kinderboek)
1983 Verzamelde gedichten (onder redactie van Gerrit Borgers, Jan van der Vegt en Pim de Vroomen) (poŽzie)
1984 Raffia (poŽzie)
1986 Meester Pompelmoes gaat uit vissen (kinderboek)
1986 Uit het jeugdige leven van Melchior Blovoet (proza)
1989 Hans Andreus / Simon Vinkenoog, Brieven 1950 - 1956 (Inleiding, tekstverzorging en aantekeningen door Jan van der Vegt) (brieven)
1989 Meester Pompelmoes gaat naar een onbewoond eiland (Meester Pompelmoes en de lachplaat/Meester Pompelmoes en de mompelpoes) (kinderboek)
1990 Verzameld proza (proza)
1998 Vertel hoeveel ik van je hou. Vijfendertig liefdesgedichten (Gekozen door Menno Wigman) (poŽzie)
19?? De vrije locomotief. Musical in negen delen (Muziek: Han Reiziger. omslag en tekeningen: Lou Strik) (poŽzie)
19?? Ik hoor het gefluit van de vogels (Muziek: Albert de Klerk) (poŽzie)
2000 De aard van het beestje. Dierenversjes (poŽzie voor kinderen)
2003 De witters. In 't Grunnegs overzet deur Aaldrik Hovius (toneel)